Hajdúböszörmeny (Węgry)

Hajdúböszörmény jest miastem położonym we wschodniej części Węgier w komitacie Hajdú-Bihar, graniczącego z Rumunią. Jest miastem powiatowym i drugim co do wielkości miastem w komitacie (zamieszkuje go 32 tys. mieszkańców). Leży w odległości około 20 km od Debreczyna - największego miasta komitatu Hajdú-Bihar i drugiego co do wielkości miasta węgierskiego. Położone jest w kraju Hajduków na Wielkiej Nizinie Węgierskiej w pobliżu puszty Hortobágy i Wielkiej Kumanii.
Pierwszy raz w zapiskach piśmienniczych miasto występuję pod nazwą Nagyböszörmény (1248 r.). Drugi człon dzisiejszej nazwy miasta (Böszörmény) w dawnym języku węgierskim oznaczał prawdopodobnie grupę etniczną, która porozumiewała się w języku tureckim. Człon "hajdú" wskazuje na hajduków - uzbrojonych węgierskich koczowniczych pasterzy z XV i XVI w., hodujących stada bydła na terenach Wielkiej Niziny Węgierskiej. Z czasem zostali oni przekształceni w żołnierzy najemnych (m.in. na służbie w chorągwiach polskich), a potem osiedleni przez Istvána Bocskaia na terenach w okolicach dzisiejszego Hajdúböszörmény i jako wolni chłopi nie podlegali pańszczyźnie. Od tamtego czasu miasto zostało stolicą kraju Hajduków. Byli oni znani m.in. z racji udziału w powstaniach antyhabsburskich i obrony przed Turkami. Zachowali swoją odrębność do XIX wieku. W życiu miejscowego społeczeństwa znaczący wpływ na rozkwit miasta miało pojawienie się kalwinistów. Wybudowali oni m.in. kościół i przynależącą do niego szkołę. Obecnie 90% mieszkańców regionu to wyznawcy kalwinizmu. Dzisiaj ogromny wpływ na życie miasta ma kultura i wiedza, bo działa tu kilka szkół średnich i Katedra Szkoły Wyższej Pedagogicznej pod patronatem Uniwersytetu w Debreczynie.
Warto zobaczyć i odwiedzić w Hajdúböszörmény:
- zabytkowe centrum miasta o promiennej, obrączkowej strukturze,
- plac Istvána Bocskai, a na nim pomnik Istvána Bocskai wraz z grupą pomników symbolizujących 7 miast hajduków,
- były gmach urządu kraju Hajduków - dziś Muzeum Hajdu,
- gmach gimnazjum (wybudowany w stylu romantycznym),
- Dom Regionalny ze zbiorami sztuki ludowej,
- Dom Pamięci Miklosa Kaplara prezentujący sztukę malarza urodzonego w regionie Hajdu,
- średniowieczny kalwinistyczny kościół im. Bocsakai - dzisiejszy kształt otrzymał w 1880 r., wnętrze zdobi wykonany z drewna herb miasta oraz największe w regionie organy,
- plac Kalvin z wybudowanym w 1899 r. kościołem kalwinistów,
- dwuwieżowy greckokatolicki kościół im. Świętej Panny Marii,
- rzymskokatolicki kościół stojący przy ul. Ujvarosi,
- ratusz miejski z poczatku XX w.
- skansen budownictwa ludowego
- basen otwarty i kryty
- wody lecznicze Bocskai (jod, brom, fluor, sód)
- centrum lecznicze i kemping termalny
- piesze wycieczki do Parku Narodowego do puszty Hortobágy (na samej puszcie w gorące dni lata, kiedy powietrze drga nad rozgrzaną ziemią występuje zjawisko fatamorgany)
Imprezy organizowane w mieście:
- Ogólnokrajowy Konkurs Tańca Latynoamerykańskiego (luty),
- Międzynarodowy Festiwal Big-Band (lipiec),
- Międzynarodowe Warsztaty Malarskie (lipiec),
- Festiwal KOTTA - Krajowy Zjazd Klubów Turystycznych (lipiec) - największa młodzieżowa impreza na Węgrzech trwająca 3 dni,
- Międzynarodowy Warsztat Malarski (lipiec) - najstarszy na Węgrzech, oficjalnie zarejestrowany przez UNESCO,
- Zjazd Motocyklistów (sierpień),
- Tydzień Hajduków (sierpień)
- Święto Chleba Hajdu (sierpień)
- Amatorskie Mistrzostwa w Przeciąganiu Konstrukcji przez Traktory (sierpień)
Strona internetowa miasta Hajdúböszörmény
Informacja turystyczna miasta Hajdúböszörmény

Efekty wieloletniej współpracy obu miast:
- stała wymiana doświadczeń zdobytych przez samorządy obu miast, szukanie wspólnych rozwiązań podobnych problemów pojawiających się przed samorządami lokalnymi.
- organizowanie wspólnego wypoczynku dla dzieci i młodzieży z obu miast posługujących się językiem angielskim lub niemieckim.
- wymiana drużyn sportowych obu miast i organizowanie wspólnych obozów treningowych.
- wymiana zespołów kulturalnych.
- w obu miastach przy okazji świąt narodowych organizowane są wystawy plastyczne i fotograficzne prezentujące ich kulturę i historię.
- doprowadzono do podpisania umowy o współpracy Izb Gospodarczych działających w obu miastach i skupiających lokalnych przedsiębiorców.
- zorganizowano wystawę przedsiębiorców kraśnickich w Hajdúböszörmeny.
- zdobytymi doświadczeniami wymieniają się również nauczyciele szkół podstawowych i gimnazjalnych z Kraśnika i Hajdúböszörmeny.
Ciekawe i przydatne linki dotyczące Węgier:
- Ambasada Rzeczpospolitej Polskiej w Republice Węgierskiej
- Narodowe Przedstawicielstwo Turystyki Węgierskiej
- Węgierski Instytut Kultury w Warszawie
- Centrum Węgierskie w Krakowie
- Przewodnik internetowy po Węgrzech
- Budapeszt
- O wszystkim, co węgierskie
- Wydarzenia 1956 roku
- Kuchnia węgierska
- interaktywna mapa topograficzna Węgier
- słownik polsko-węgierski i węgiersko-polski



